|
WAT IS HET
KOHNSTAMM-NETWERK?
Het Philip A.
Kohnstamm-netwerk is een interuniversitaire post-doctorale opleiding
voor onderzoekers in de theoretische en historische pedagogiek. Het gaat
om onderzoek op het gebied van de filosofie en de geschiedenis van de
praktijk en de wetenschap van opvoeding en onderwijs. Het filosofische
deel van het vakgebied wordt ook wel aangeduid als: grondslagen van de
pedagogiek, wijsgerige pedagogiek, fundamentele pedagogiek,
opvoedingsfilosofie, of filosofie van opvoeding, vorming en onderwijs.
Lid van het netwerk waren aanvankelijk alle promovendi en hun directe
begeleiders; later is dit uitgebreid tot allen die aan een Nederlandse
universiteit op dit vakgebied werkzaam zijn. Het netwerk fungeert als
een contactpunt voor al deze onderzoekers in de theoretische en de
historische pedagogiek. Op de regelmatige bijeenkomsten staan de
promovendi nog steeds centraal. Zij presenteren artikelen of delen van
hun proefschrift-in-wording, en krijgen daarop commentaar van deskundige
netwerkcollega's en medepromovendi van de andere universiteiten.
Daarnaast worden soms ook meer algemene thema's aan de orde gesteld.
WIE WAS PHILIP KOHNSTAMM?
Het netwerk is vernoemd naar Philip Abraham Kohnstamm (1875-1951), die
beschouwd kan worden als grondlegger van de Nederlandse academische
pedagogiek en onderwijskunde. Kohnstamm was een breed georiënteerd
geleerde. Hij studeerde natuurwetenschappen in Amsterdam en filosofie in
Berlijn, en promoveerde in 1901 bij de latere Nobelprijswinnaar Van der
Waals, die hij, na een kort docentschap in de logica en kennistheorie,
opvolgde als hoogleraar in de thermodynamica. In 1919 werd hij
hoogleraar pedagogiek aan de UvA en dat zou hij blijven tot 1946. Van
1932 tot 1939 was hij tevens hoogleraar pedagogiek in Utrecht als
opvolger van Gunning, en zelf opgevolgd door zijn leerling Langeveld.
Kohnstamm was ook politiek actief (aanvankelijk liberaal, later PvdA).
Van huis uit liberaal-joods opgevoed bekeerde hij zich later tot het
christendom. Wetenschap, politiek en geloof waren voor hem nauw met
elkaar verbonden. In zijn werk legde hij het accent op een opvoeding met
aandacht voor de gaven van hoofd én hart. Opvoeding is altijd ingebed in
een levensbeschouwing. Maar zij moet ook door empirische gegevens
ondersteund worden. Centraal in de opvoeding staat de vorming van de
persoonlijkheid, als een door het geweten gedragen eenheid waarin
verstand en gevoel beide hun plaats hebben. Zijn bekendste boek is
Persoonlijkheid in wording (1929).
|
HOE IS HET
KOHNSTAMM-NETWERK ONTSTAAN?
Het
Kohnstamm-netwerk is ontstaan op initiatief van prof. dr. Jan Dirk
Imelman, destijds hoogleraar in Groningen en later in Utrecht. Hij heeft
het netwerk geleid in de periode van 1987 tot 1989, waarin het gestalte
kreeg en, als een van de eerste landelijke postdoctorale opleidingen,
ministeriële erkenning en subsidie verwierf. Deze netwerken waren de
voorlopers van de latere KNAW-erkende onderzoekscholen. Zo is het
Kohnstamm-netwerk later ook als divisie deel gaan uitmaken van het ISED,
de landelijke onderzoekschool van pedagogen en ontwikkelingspsychologen.
Na alle voorbereidende werkzaamheden is de opleiding officieel op 1
september 1989 van start gegaan, vanaf dat moment onder leiding van
prof. dr. Wouter van Haaften (Nijmegen). Het bestuur werd toen gevormd
door prof. dr. Jan Dirk Imelman (RUG/RUU), prof. dr. Adalbert Rang
(UvA), prof. dr. Ben Spiecker (VU), prof. dr. Rien van IJzendoorn (RUL),
en prof. dr. Wouter van Haaften (KUN). Sindsdien zijn in het netwerk
veel promoties gerealiseerd, een aantal internationale conferenties
georganiseerd, en diverse NWO-aandachtsgebieden en andere vormen van
samenwerking tot stand gebracht.
Op dit moment is prof.dr. Doret de Ruyter
voorzitter van het netwerk. Voor vragen kunt u met haar contact opnemen
via dj.de.ruyter@psy.vu.nl.
|
